Λόφος Κεφάλου   

Ανατολικά της Μάρπησσας υψώνεται ο λόφος του Κεφάλου με το μοναστήρι του Αγίου Αντωνίου (16ος αι.) στην κορυφή. Ο λόφος του Κεφάλου είναι ένας από τους πιο κομψούς και γεωμετρικούς λόφους της Πάρου σε σχήμα κώνου και πρόκειται για μη ενεργό ηφαίστειο(ο κρατήρας του βρίσκεται κάτω από την αγία τράπεζα της μονής). Οι πέτρες και τα βράχια του έχουν σχηματισθεί από λαβα, έχουν ηφαιστειογενή μορφή και περιέχουν σίδηρο.

Το όνομα του λόφου έχει μυθολογική προέλευση από τον γιο του Ερμή και της Έρσης, ή κατ' άλλους μύθους γιος του Διήονα και της Διομήδης της θυγατέρας του Ξούθου. Η μυθολογική παράδοση λέει ότι η θεά της αυγής, η πεντάμορφη Ηώ, ερωτεύτηκε τον όμορφο νέο, τον Κέφαλο και καρπός του έρωτά τους ήταν ο Φαέθονας, ο θεός του ήλιου που σύμφωνα με τους ντόπιους κάθε πρωί επαληθεύει τον μύθο «ζωντανεύοντας» τον ήλιο και προσφέροντας σε όλους τους τυχερούς επισκέπτες μια φαντασμαγορική εικόνα της ανατολής, όπως φαίνεται από εδώ.

Στον λόφο του Κέφαλου(λέγεται και κάστρο της Ωριάς, από την όμορφη γυναίκα του άρχοντα Νικολάου Σωμμαρίπα) σώζονται ερείπια του ενετικού κάστρου, που οικοδομήθηκε τον 15ο αι. Απ' όλα τα κάστρα του νησιού είναι αυτό με την μεγαλύτερη ιστορική σημασία, γιατί εδώ διαδραματίστηκε η τελευταία σελίδα της ενετοκρατίας και η πρώτη της τουρκοκρατίας. Ο αντιναύαρχος του τουρκικού στόλου πειρατής Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα είχε καταλάβει όλο το νησί και οι Ενετοί του άρχοντα Σομμαρίπα κλείστηκαν στο κάστρο του Κέφαλου, όπου και αντιστάθηκαν χωρίς επιτυχία. Το κάστρο έπεσε(με δόλο κατά την παράδοση) στα χέρια του Μπαρμπαρόσα το 1537. Ακολούθησε μεγάλη καταστροφή και εκτεταμένες σφαγές.

Στη κορυφή του λόφου Κεφάλου δεσπόζει η Ιερά Μονή του Αγίου Αντωνίου (16ος αι.) με το επίχρυσο ξυλόγλυπτο τέμπλο και της μεγάλης αξίας παλαιές εικόνες της ,είναι μετόχι του Αγίου Γεωργίου της Λαγκάδας και προσφέρει στους επισκέπτες του μια υπέροχη και πανοραμική θέα του νησιού. Σήμερα ο επισκέπτης του μοναστηριού συναντάει στο προαύλιο πολλά αρχιτεκτονικά μέλη αρχαίων ναών και άλλων κτισμάτων, όπως επίσης θα δει μέσα στον ναό τον άμβωνα να στηρίζεται σε ανεστραμμένο μεγάλο κιονόκρανο. Ακριβώς κάτω από τη μονή ανάμεσα στις πέτρες του κατεστραμμένου κάστρου βρίσκουμε τα ερείπια πολλών παλιών ναών (ένας εκ των οποίων , ο μεγαλύτερος, επισκευασμένος, κτίσθηκε στά 1410, σύμφωνα με επιγραφή στο υπέρθυρο της εισόδου) και ναΐσκων που οι περισσότεροι είναι δισυπόστατοι, ορθόδοξοι και καθολικοί, γεγονός που μαρτυράει την επίδραση της καθολικής εκκλησίας στο νησί τα παλιότερα χρόνια.

Η Μονή του Αγίου Αντωνίου είναι ένα από τα ιστορικότερα και γραφικότερα προσκυνήματα του νησιού, που στερείται μοναχών. Όμως την εποχή της ακμής της (17ος – 19ος αι.) είχε διακριθεί ως μοναστικό κέντρο και κέντρο φιλανθρωπίας, και η προσφορά της στην οικονομία και στη παιδεία της Πάρου υπήρξε σπουδαία.

Το καθολικό ανήκει στον τύπο της τρίκλιτης σταυρικής βασιλικής με δυο τρούλους(ο ένας πάνω από τον νάρθηκα), μοναδικό φαινόμενο στην Πάρο.

Στο εσωτερικό του ναού βλέπουμε τοιχογραφίες λαϊκής τεχνοτροπίας 17-18 αι., το ξυλόγλυπτο επίχρυσο τέμπλο, το μαρμάρινο άμβωνα κ.α. Σώζεται και το κιβώτιο της Αγίας Τράπεζας του 1733, μαρμάρινο αρτοφόριο των καθολικών με οικόσημα των Σωμμαρίπα κ.α.

Η μονή αποτέλεσε μοναστικό κέντρο, από το 1642 που ήταν κοινοβιακή. Από τον 18ο αιώνα προστατευόταν από την οικογένεια του ηγεμόνα της Βλαχίας Νικόλαου Μαυρογένη και είχε διακριθεί για τις οικονομικές του δραστηριότητες, αφού διέθετε πολλά κτήματα, ζώα, ανεμόμυλο, ακόμη και πλοιάρια.




Comments


Scroll to top